ਮਿਸ਼ਨ 4 / 7

ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ

Raise sustainable farmer income through productivity, risk management, water efficiency, markets, technology and logistics — not subsidies alone.

EN · ਹਾਲੇ ਅਨੁਵਾਦ ਨਹੀਂ — ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ: Mission Lead — Agriculture & Food Systemsਰਾਜਕੇਂਦਰਸਥਾਨਕ

ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ

10-ਸਾਲਾ ਨਤੀਜਾ → 3-ਸਾਲਾ ਮਿਸ਼ਨ → ਸਾਲ 1 ਦੇ ਟੀਚੇ

10-ਸਾਲਾ ਨਤੀਜਾ (ਸਾਲ 10 — ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ; ਨਵੇਂ ਜਨਾਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ)

By Year 10: average agricultural household income is at least 60% higher in real (inflation-adjusted) terms than in 2018-19, with lower water use per unit of output and post-harvest loss cut sharply.

ਸਾਲ 3 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ

By end of Year 3: Cold-chain and storage pilots with measured loss reduction in 15 districts.
By end of Year 3: Insurance payout time cut to under 30 days in pilot states.
By end of Year 3: Micro-irrigation with metered water accounting in 10 water-stressed districts.

ਸਾਲ 1 ਦੇ ਟੀਚੇ

Turn farmer economics into measured data

KR · Independent farm-income panel survey established; real-income series published with a stated deflatormetric
KR · Post-harvest loss measurement protocol published and applied in 5 crops

ਮਾਪ

ਨਤੀਜਾ ਮੈਟ੍ਰਿਕ

ਸਰੋਤ ਵਾਲੇ ਨਿਰੀਖਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅੰਕੜੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇ ਤਿਵੇਂ। ਟੀਚੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਘੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।

Average monthly income per agricultural household, in 2018-19 prices (real)

Unit: ₹ · higher is better

ਆਧਾਰ-ਰੇਖਾ: ₹10,218 (Agri. year 2018-19, at 2018-19 prices) ਮੁੱਢਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਡੇਟਾ · MoSPI / NSO (via PIB)
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਟੀਚਾ: ₹16,350 ਸਾਲ 10 ਤੱਕ

ਨਿਰੀਖਣ ਲਾਗ (1) · ਆਖ਼ਰੀ ਜਾਂਚ 18 Sep 2026

Date	Value	Class	Geography	Period	Published	Confidence	Source / note
30 Jun 2019	10218	ਮੁੱਢਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਡੇਟਾ	India (rural agri. households)	Jul 2018–Jun 2019	Feb 2023 (PIB summary of 2021 release)	HIGH	Situation Assessment Survey of Agricultural Households, NSS 77th round (2018-19) — The 2012-13 figure (₹6,426, NSS 70th round) is nominal and not shown on the real series until deflated with a published CPI-AL/RL deflator. No later SAS round published as of Sep 2026.

Post-harvest loss, fruits (upper bound of NABCONS range)

Unit: % · lower is better

ਆਧਾਰ-ਰੇਖਾ: 15.05% (Ref. year 2020-22) ਮੁੱਢਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਡੇਟਾ · NABCONS for Ministry of Food Processing Industries (via PIB)
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਟੀਚਾ: 6% ਸਾਲ 10 ਤੱਕ

ਨਿਰੀਖਣ ਲਾਗ (1) · ਆਖ਼ਰੀ ਜਾਂਚ 18 Sep 2026

Date	Value	Class	Geography	Period	Published	Confidence	Source / note
31 Mar 2022	15.05	ਮੁੱਢਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਡੇਟਾ	India	Ref. years 2020–22	Dec 2022	MEDIUM	Study to determine post-harvest losses of agri produce in India (ref. year 2020-22) — Range upper bound shown; crop-specific tracking to follow PS-012 protocol

ਅਸੀਂ ਮਾਪਦੇ ਹਾਂ

Real net farm household income
Yield per hectare by crop and agro-climatic zone
Water productivity (₹ per cubic metre)
Post-harvest loss share
Days from claim to insurance payout
Price realisation vs. reference market

ਸਫਲਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ

Subsidy disbursed
Procurement volume alone

ਦਾਇਰਾ

ਫੋਕਸ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਕੌਣ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ

Farmer incomeAgricultural productivityIrrigation efficiencyWater useAgricultural researchAgricultural technologyCrop diversificationLogisticsStorageCold chainsFood processingExportsInsuranceMarket accessRisk managementSoil health

ਕੌਣ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਰਾਜAgriculture is a State subject (List II, Entry 14).
ਕੇਂਦਰTrade, price support, research (ICAR), insurance schemes and inter-state markets.
ਸਥਾਨਕPanchayats manage minor irrigation and local storage in many states.

ਸੰਘਵਾਦ ਸਮਝੋ →

ਨਮੂਨਾ ਲਾਗੂਕਰਨ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ · ਨਮੂਨਾ

ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਵਰਕ ਬੋਰਡ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖੇਗਾ (3 ਨਮੂਨਾ ਕਾਰਡ)

ਇਹ ਕਾਰਡ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਦਾ ਢੰਗ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਤਾਰੀਖਾਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਸਾਪੇਖ (Y1 Q1 = ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ)।

PS-005

Cold-chain loss-reduction pilot (15 districts)

ਉਦਾਹਰਣ: ਖੋਜਰਾਜ

High post-harvest loss in perishables depresses farmer price realisation.

Owner: Mission Lead — Agriculture & Food Systems
Baseline: Fruits 6–15%, vegetables 5–12% (NABCONS 2020-22)
Target: Measured loss reduction ≥ 5 percentage points in pilot districts
Sample dates: Y1 Q2 → Y3 Q2
Est. / actual: ₹400 cr / ₹0 cr
KPI: agri-post-harvest-loss
Priority: 2 / 100

Depends on: Loss-measurement protocol (PS-012); Private cold-chain operators

Risks: Stranded assets if demand aggregation fails; Power reliability

Y1 Q2 — Sample schedule: fiscal review would test the recurring energy-cost assumption before any pilot spend.

PS-006

Insurance payout within 30 days

ਉਦਾਹਰਣ: ਖੋਜਸਾਂਝਾ

Long claim-to-payout delays make crop insurance ineffective as risk management.

Owner: Mission Lead — Agriculture & Food Systems
Baseline: Payout timelines not consistently published
Target: Median ≤ 30 days in pilot states
Sample dates: Y1 Q2 → Y2 Q4
Est. / actual: ₹60 cr / ₹1 cr
KPI: Median days claim-to-payout
Priority: 5 / 100

Depends on: Insurer data sharing; Yield-estimation technology validation

Risks: Moral hazard if assessment automated poorly

Y1 Q2 — Sample schedule: evidence review of satellite yield estimation in Y1 Q2.

PS-012

Post-harvest loss measurement protocol

ਉਦਾਹਰਣ: ਪੂਰਾਸਾਂਝਾ

Loss figures are inconsistent across studies; no standard protocol.

Owner: Pragati Shakti Labs
Baseline: No standard
Target: Peer-reviewed protocol applied to 5 crops
Sample dates: Y1 Q4 → Y1 Q2
Est. / actual: ₹3 cr / ₹2.6 cr
KPI: Protocol published and adopted
Priority: 29 / 100

Y1 Q2 — Sample schedule: protocol v1.0 published by Y1 Q2; feeds PS-005.

ਸਿੱਖਿਆ · ਨਮੂਨਾ ਉਦਾਹਰਣ

ਲੈਬਜ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਜੋ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਇਆ

ਲੈਬਜ਼

RESEARCHSatellite yield estimation accuracy

ਜੋ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਇਆ

ਕੋਈ ਬੰਦ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਰਜ ਨਹੀਂ।