મિશન 4 / ૭

કૃષિ અને ખાદ્ય વ્યવસ્થા

Raise sustainable farmer income through productivity, risk management, water efficiency, markets, technology and logistics — not subsidies alone.

EN · હજી અનુવાદ નથી — અંગ્રેજીમાં બતાવ્યુંજવાબદાર: Mission Lead — Agriculture & Food Systemsરાજ્યકેન્દ્રસ્થાનિક

પરિણામોનો ક્રમ

૧૦-વર્ષનું પરિણામ → ૩-વર્ષનાં મિશન → વર્ષ ૧નાં લક્ષ્યો

૧૦-વર્ષનું પરિણામ (વર્ષ ૧૦ — એક કાર્યકાળથી આગળ; નવા જનાદેશ પર આધારિત)

By Year 10: average agricultural household income is at least 60% higher in real (inflation-adjusted) terms than in 2018-19, with lower water use per unit of output and post-harvest loss cut sharply.

વર્ષ ૩ના અંત સુધીમાં

By end of Year 3: Cold-chain and storage pilots with measured loss reduction in 15 districts.
By end of Year 3: Insurance payout time cut to under 30 days in pilot states.
By end of Year 3: Micro-irrigation with metered water accounting in 10 water-stressed districts.

વર્ષ ૧નાં લક્ષ્યો

Turn farmer economics into measured data

KR · Independent farm-income panel survey established; real-income series published with a stated deflatormetric
KR · Post-harvest loss measurement protocol published and applied in 5 crops

માપ

પરિણામ મેટ્રિક્સ

સ્રોત સાથેનાં નિરીક્ષણો પ્રકાશિત આંકડા છે, જેમનાં તેમ. લક્ષ્યો પ્રગતિ શક્તિના પ્રસ્તાવ છે. જ્યાં રાષ્ટ્રીય માપ નથી, ત્યાં અમે બનાવવાને બદલે તેમ કહીએ છીએ.

Average monthly income per agricultural household, in 2018-19 prices (real)

Unit: ₹ · higher is better

આધારરેખા: ₹10,218 (Agri. year 2018-19, at 2018-19 prices) પ્રાથમિક સરકારી ડેટા · MoSPI / NSO (via PIB)
પ્રસ્તાવિત લક્ષ્ય: ₹16,350 વર્ષ 10 સુધીમાં

નિરીક્ષણ લોગ (1) · છેલ્લી ચકાસણી 18 Sep 2026

Date	Value	Class	Geography	Period	Published	Confidence	Source / note
30 Jun 2019	10218	પ્રાથમિક સરકારી ડેટા	India (rural agri. households)	Jul 2018–Jun 2019	Feb 2023 (PIB summary of 2021 release)	HIGH	Situation Assessment Survey of Agricultural Households, NSS 77th round (2018-19) — The 2012-13 figure (₹6,426, NSS 70th round) is nominal and not shown on the real series until deflated with a published CPI-AL/RL deflator. No later SAS round published as of Sep 2026.

Post-harvest loss, fruits (upper bound of NABCONS range)

Unit: % · lower is better

આધારરેખા: 15.05% (Ref. year 2020-22) પ્રાથમિક સરકારી ડેટા · NABCONS for Ministry of Food Processing Industries (via PIB)
પ્રસ્તાવિત લક્ષ્ય: 6% વર્ષ 10 સુધીમાં

નિરીક્ષણ લોગ (1) · છેલ્લી ચકાસણી 18 Sep 2026

Date	Value	Class	Geography	Period	Published	Confidence	Source / note
31 Mar 2022	15.05	પ્રાથમિક સરકારી ડેટા	India	Ref. years 2020–22	Dec 2022	MEDIUM	Study to determine post-harvest losses of agri produce in India (ref. year 2020-22) — Range upper bound shown; crop-specific tracking to follow PS-012 protocol

અમે માપીએ છીએ

Real net farm household income
Yield per hectare by crop and agro-climatic zone
Water productivity (₹ per cubic metre)
Post-harvest loss share
Days from claim to insurance payout
Price realisation vs. reference market

સફળતા આનાથી નક્કી થતી નથી

Subsidy disbursed
Procurement volume alone

વ્યાપ

ફોકસ ક્ષેત્રો અને કોણ પગલાં લઈ શકે

Farmer incomeAgricultural productivityIrrigation efficiencyWater useAgricultural researchAgricultural technologyCrop diversificationLogisticsStorageCold chainsFood processingExportsInsuranceMarket accessRisk managementSoil health

કોણ પગલાં લઈ શકે?

રાજ્યAgriculture is a State subject (List II, Entry 14).
કેન્દ્રTrade, price support, research (ICAR), insurance schemes and inter-state markets.
સ્થાનિકPanchayats manage minor irrigation and local storage in many states.

સંઘવાદ સમજો →

નમૂનારૂપ અમલ સમયપત્રક · નમૂનો

આ મિશનનું વર્ક બોર્ડ કેવું દેખાશે (3 નમૂના કાર્ડ)

આ કાર્ડ રેકોર્ડ રાખવાની રીત બતાવે છે. આમાંની કોઈ પહેલ શરૂ થઈ નથી; તારીખો કાર્યભાર સંભાળ્યાથી સાપેક્ષ (Y1 Q1 = પહેલું ત્રિમાસિક).

PS-005

Cold-chain loss-reduction pilot (15 districts)

ઉદાહરણ: સંશોધનરાજ્ય

High post-harvest loss in perishables depresses farmer price realisation.

Owner: Mission Lead — Agriculture & Food Systems
Baseline: Fruits 6–15%, vegetables 5–12% (NABCONS 2020-22)
Target: Measured loss reduction ≥ 5 percentage points in pilot districts
Sample dates: Y1 Q2 → Y3 Q2
Est. / actual: ₹400 cr / ₹0 cr
KPI: agri-post-harvest-loss
Priority: 2 / 100

Depends on: Loss-measurement protocol (PS-012); Private cold-chain operators

Risks: Stranded assets if demand aggregation fails; Power reliability

Y1 Q2 — Sample schedule: fiscal review would test the recurring energy-cost assumption before any pilot spend.

PS-006

Insurance payout within 30 days

ઉદાહરણ: સંશોધનસંયુક્ત

Long claim-to-payout delays make crop insurance ineffective as risk management.

Owner: Mission Lead — Agriculture & Food Systems
Baseline: Payout timelines not consistently published
Target: Median ≤ 30 days in pilot states
Sample dates: Y1 Q2 → Y2 Q4
Est. / actual: ₹60 cr / ₹1 cr
KPI: Median days claim-to-payout
Priority: 5 / 100

Depends on: Insurer data sharing; Yield-estimation technology validation

Risks: Moral hazard if assessment automated poorly

Y1 Q2 — Sample schedule: evidence review of satellite yield estimation in Y1 Q2.

PS-012

Post-harvest loss measurement protocol

ઉદાહરણ: પૂર્ણસંયુક્ત

Loss figures are inconsistent across studies; no standard protocol.

Owner: Pragati Shakti Labs
Baseline: No standard
Target: Peer-reviewed protocol applied to 5 crops
Sample dates: Y1 Q4 → Y1 Q2
Est. / actual: ₹3 cr / ₹2.6 cr
KPI: Protocol published and adopted
Priority: 29 / 100

Y1 Q2 — Sample schedule: protocol v1.0 published by Y1 Q2; feeds PS-005.

શીખ · નમૂનારૂપ ઉદાહરણો

લેબ્સ પ્રોજેક્ટ અને જે ન ચાલ્યું

લેબ્સ

RESEARCHSatellite yield estimation accuracy

જે ન ચાલ્યું

કોઈ બંધ કાર્યક્રમ નોંધાયો નથી.